Karma - Przeznaczenie

Karma ( lub sanskr. कर्म,karman, chiń. 業 yè pali. kamma,ap. gō; wietkor. 업 ǒp; j  nghiệp) –  hinduizmie buddyzmie,  i innych religiach  jest to przyczyna w prawie przyczyny i skutku. W dosłownym tłumaczeniu jest to "praca" lub "działanie". Filozoficzne objaśnienie karmy różni się pomiędzy tradycjami, jednak główna idea głosi, że czyny tworzą przyszłe doświadczenia i przez to każdy jest odpowiedzialny za własne życie, cierpienie i szczęście jakie sprowadza na siebie i innych.

Hinduizm - wiara
Tak długo, jak wciąż trwa nagromadzenie sanćita karma cześć ich będzie się zamieniać w prarabdha karma, które będą konsumowane a część będzie pozostawać prowadząc do kolejnych narodzin i śmierci.Każda krijamana karma staje się sanćita karma, gdy dane działanie zostaje dokonane.  Istota ( sanskryt: dźiwa ) a właściwie odradzająca się dusza ( sanskryt: atman) nie może osiągnąć wyzwolenia ( sanskryt: moksza) tak długo jak nagromadzona już sanćita karma nie zostanie całkowicie wyczerpana.W hinduizmie według niektórych wyznań karma może być ściśle związana z postacią Boga, podczas gdy według innych jest bardziej niezależna. Wyznawcy wedanty uważają, że Iśwara, czyli najwyższy Bóg pełni pewną rolę w dostarczaniu karmy. Teistyczne szkoły hinduizmu takie, jak wedanta nie zgadzają się z poglądem buddystów i dźinistów. Inne szkoły hinduistyczne twierdzą, że karma jest jedynie prawem przyczyny i skutku, chociaż jest też zależna od woli najwyższego Boga. Z nagromadzenia sanchita karma jedynie garść służy jednemu życiu a te działania, które przynoszą owoc i  wygasają są nazywane prarabdha karma. Przykładami najwyższych bóstw są tu Śiwa w śiwaizmie i Wisznu w wisznuizmie. Dobre podsumowanie takich teistycznych poglądów jest wyrażone przez następujący wiersz: Bóg nie sprawia, że ktoś cierpi bez powodu ani nie czyni nikogo szczęśliwym bez przyczyny. Bóg jest sprawiedliwy i daje to na co zasługujesz.

Pisma hinduistyczne dzielą się na trzy rodzaje

Krijamana (obecną). Sanćita (nagromadzoną),
Prarabdha (przynoszącą owoc)

Wykluczeni poza system ortodoksyjnego hinduizmu, na przykład w następstwie zaniechania obowiązków religijnych i społecznych wynikających z warny i dźati, postrzegani są jako istoty nie podlegające prawu karmy, czyli nie posiadający potencjału dla reinkarnowania w kolejnym ciele po śmierci.

Buddyzm
Niewiedza oznacza tu wrodzoną nieznajomość prawdy: na przykład Czterech Szlachetnych Prawd, Szlachetnej Ośmiorakiej Ścieżki lub Trzech Cech Istnienia.Karma jest podstawowym i bardzo ważnym pojęciem we wszystkich szkołach buddyzmu i oznacza tu jedynie "zamierzone działanie". Nie oznacza więc rezultatu (określanego jako owoc), efektu czy przeznaczenia. Prawo przyczyny i skutku zwane jest w języku pali kamma-vipaka (działanie-owoc). W buddyzmie jest to prawo uniwersalne i bezosobowe.

Czynnikiem, który decyduje o moralnej wartości każdego działania jest towarzysząca mu wola lub zamiar. Wola mająca szkodliwe korzenie: pragnienie (lub chciwość), gniew i  niewiedzę przynosi szkodliwe owoce.  Wola stowarzyszona z korzystnymi korzeniami czyli z: brakiem pragnień, czyli wyrzeczeniem, brakiem gniewu, czyli miłującą dobrocią oraz mądrością przynosi korzystne owoce.

Dziesięć rodzajów szkodliwych sposobów działania (pali kamma-patha) to: trzy złe działania ciała to: zabójstwo, kradzież i nieprawe współżycie płciowe; cztery złe działania mowy to: kłamstwo, obmowa, nieuprzejma mowa i bezmyślna paplanina; trzy złe działania umysłu to: pożądanie, gniew i nieprawdziwe poglądy.

Prawo karmy wyklucza istnienie: pierwszej przyczyny. Według buddyjskich nauk ciąg przyczynowo-skutkowy istniał od zawsze. Według teorii Współzależnego Powstawania pierwotną przyczyną cyklu istnienia, czyli samsary jest niewiedza. Pragnienie , niewiedza są szczególnymi przyczynami karmy iprowadzą do nieszczęśliwych i szczęśliwych przeznaczeń.

pl. wikipedia.org/wiki/ Karma